Vuurwerk

In 2016 kwam de Nederlandse Vereniging van Oogartsen met een vuurwerkmanifest dat door 12.000 organisaties en 50.000 particulieren ondertekend werd. Trauma- en plastisch chirurgen, verzekeraars, politie en ambulancepersoneel plus de Onderzoeksraad voor Veiligheid wil een einde aan wij zij noemen "het gevaarlijkste feest van het jaar". Zij stellen dat het verbijsterend is dat het afsteken van vuurwerk als een feestje wordt gezien.
Al bijna 30.000 kilo illegaal vuurwerk is door de politie in beslag genomen, hetgeen er op wijst dat nog steeds een schrikbarend aantal landgenoten de voorschriften aan hun laars lapt. De schade aan auto's, bushokjes, huizen e.d. loopt in de miljoenen.


Vervuiling:
3.000.000 kilo afval van vuurwerk! Ongeveer 100.000 kilo barium, 40.000 kilo koper, 30.000 kilo strontium, 10.000 kilo titaan, en 5.000 kilo antimoon, deze giftige stoffen komen elk jaar tijdens de jaarwisseling bij het afsteken van consumentenvuurwerk in het milieu terecht: in de lucht, in het water en in de grond. Bij de explosie in de lucht vindt de grootste uitstoot van milieuvervuilende (en giftige) stoffen plaats. Vervolgens verspreiden de luchtvervuilende stoffen zich en komen daarna op de grond terecht. De belangrijkste verontreinigende stoffen die ontstaan zijn (ultra)fijn stof en gassen als koolmonoxide, kooldioxide, stikstof- en zwaveldioxide, maar ook metaalverbindingen (kaliumsulfaat en kaliumcarbonaat) en zware metalen die zich aan fijn stofdeeltjes hechten (o.a. barium, koper, strontium, titaan en antimoon). Van de stoffen die in de lucht terecht komen, valt 90 procent in de directe omgeving weer op de grond. Rond 68 procent hiervan spoelt via de riolering
naar een waterzuiveringsinstallatie of valt rechtstreeks op de oppervlakte van het water. De
resterende 22 procent blijft op de grond liggen. Fijnstof (deeltjes met een aerodynamische diameter kleiner dan 10 micrometer) zijn extra schadelijk voor het milieu omdat de deeltjes ervan zo klein zijn dat deze kunnen doordringen in organismen (bijvoorbeeld de longen). Ultra fijnstof (deeltjes met een aerodynamische diameter kleiner dan 0,1 micrometer) is zelfs nog gevaarlijker omdat het direct in de bloedbaan opgenomen kan komen.
(info: VITO - unit ruimtelijke milieuaspecten)

Slachtoffers:
Bij de vorige jaarwisseling kregen de spoedeisende hulpdiensten bijna 500 slachtoffers van vuurwerk te behandelen. Daarvan had een kwart oogletsel, 16 verloren het zicht in een van hun ogen, bij 5 mensen moest een oog verwijderd worden. 25 Vingers werden afgezet, eenmaal een hele hand, het merendeel van de slachtoffers was toeschouwer. 1 Persoon overleed toen vuurwerk in zijn gezicht ontplofte.
(info: www.vuurwerkslachtoffers.nl)

Het zal je auto maar zijn die in as opgaat, of je huis. Het zal je (huis)dier maar zijn dat het slachtoffer wordt van vuurwerkvandalisme. Je zult maar gewond in de ambulance liggen terwijl idioten de verzorgers aanvallen. Je zult maar een agent zijn die zwaar vuurwerk naar zijn hoofd gegooid krijgt.Je zult het zelf maar zijn, of je kind, dat blijvende fysieke schade oploopt door dit leuke feestje waarvan onze politieke meerderheid zegt: "eenmaal per jaar moet zo'n knalfeest kunnen".

En dan hebben we het nog niet eens gehad over de ongelooflijke paniek die vuurwerk onder in het wild levende dieren veroorzaakt.Ik ben mordicus tegen knalvuurwerk en vuurwerkpijlen.
Hoeveel materiële en persoonlijke ellende zal de jaarwisseling 2017/2018 weer opleveren?
De eerste vuurwerkdode is al gevallen.

31 december 2017
banner: pyxabay

Mijn dorp: de Buurtschap


In mijn dagboek plaatste ik eerder een foto van de Buurtboom in mijn dorp en verwees daarmee naar deze column die nog geschreven moest worden. Hier nu te lezen:

Wanneer de Buurtschap van Dieren is opgericht is niet meer te achterhalen maar de eerste schriftelijke gegevens dateren uit 1791. De buurtschap bestond uit "geërfden" en deed veel goed werk voor de inwoners van het dorp. De buurtschap richtte indertijd een ziekenhuis op waar nu de fietsfabriek Gazelle staat, legde een kerkhof aan dat nog altijd bestaat, beheerde een dorpsschool, een zwembad en zelfs een markt en er werd een mooi rolstoelpad aangelegd vanuit het dorp naar het bos. De historie van de markt is ter herinnering later vastgelegd in een heel mooi marktpleintje in het oude deel van Dieren. Als het lang droog was geweest, zorgde de Buurtschap ervoor dat met behulp van een brandweerwagen de straten werden natgespoten want die waren toen nog van zand. Ook werd ervoor gezorgd dat huisvuil werd opgehaald. De Buurtschap is eigenaar van het historische marktpleintje in Dieren-Zuid en van enkele weilanden aan de noordkant van Dieren.


Nog steeds bestaat de Buurtschap en hoewel allerlei activiteiten in de loop van de tijd overgingen naar de gemeente, is ze nog steeds van belang voor de inwoners. Natuurlijk ging veel van de taken in de loop van de tijd over naar de gemeente. Van de eigendommen die de Buurtschap bezat en uit schenkingen is er een kapitaal dat besteed kan worden aan goede doelen. Zo vroeg ik jaren geleden de Buurtschap of wij een geldelijke ondersteuning konden krijgen bij het aanleggen van een watervoorziening op ons volkstuincomplex, die geheel door de leden zelf zou worden aangelegd. Mede dankzij dit bedrag konden wij ons fel begeerde doel verwezenlijken.

Een plaatsgenoot die zich veel moeite getroost heeft allerlei feiten boven water te halen, ontdekte dat de geërfden van de Buurtschap Dieren al in 1723 bezittingen had. Geërfden waren alle mensen die in het dorp Dieren grond of een huis bezaten. Zij hadden natuurlijk allerlei belangen maar informeren bij een gemeentelijke instantie konden ze niet omdat die in die tijd nog niet bestond. Daarom beraadslaagden ze met regelmaat onder leiding van een buurtmeester, en vermoedelijk gebeurde dat ook onder een Buurtbeuk die sinds 2016 herplant is op het landgoed Hof te Dieren. Ik deed hierover melding in mijn natuurdagboek op 27 juni 2017.
 Vandaag de dag hebben nog slechts 100 geërfden in de Buurtschap zitting, een wisselend gezelschap dat bij tijd en wijle weer wordt aangevuld als er mensen vertrekken.

De plek waar ik woon is doordrenkt van historie. Niet alleen vanwege de Buurtschap maar ook door de geschiedenis van ons oude dorp dat ongeveer dateert uit 1573. En van het landgoed Hof te Dieren, dat indertijd onder andere in eigendom was van Willem III en altijd nauw verbonden was met dit dorp. Als ik hier over de oude koningswegen wandel tussen de oude beuken, zie ik in mijn verbeelding de jachtstoeten van de koning voorbij trekken, op weg naar het jachthuis op de Ginkelse heide. Of denk ik aan de strooptochten van het koninklijk gezelschap dat zo graag ging jagen (en dat helaas nog altijd doet). Het verhaal gaat hoe lakeien de zwijnen uit het bos joegen richting jachtstoet, waar Willem ze dan kon neerschieten. En als ze op waren, liet hij ze vanuit het buitenland weer aanrukken zodat hij fijn kon blijven jagen.

Cultuur en natuur, het hoort onlosmakelijk bij ons dorp dat al lang niet meer is wat het ooit was en inmiddels rond de 15.500 inwoners telt. Maar de geschiedenis blijft spreken en is terug te vinden in allerlei elementen van nu.

1 juli 2017

De Schepping 3 - Wonderen

Nu het voorjaar nadert voltrekken zich in de natuur weer vele "wonderen der schepping".
De geslachtsorganen van vogels, die in de winter gereduceerd waren omdat ze toch niet nodig waren, ontplooien zich nu weer om de voortplanting mogelijk te maken. In eenzelfde regelmaatbepalen hormonen hoe de vogel zich gedragen zal: wegtrekken of hier blijven, paren en voortplanten. Tweemaal per jaar maken vogels onvoorstelbare reizen om heen en weer te vliegen naar hun broed- en/of overwinteringgebieden. Het kan gaan om duizenden kilometers.


Binnenkort trekken amfibieën weer naar het water, waaronder salamanders. Hun huid moet daartoe veranderen van droog naar nat, hun ogen van bij- naar verziend. Salamanders kunnen organen repareren die beschadigd raken of afgerukt worden of door henzelf worden afgestoten bij gevaar. Poten groeien opnieuw aan, ogen kunnen vervangen worden. Het zijn wonderen waar de mens alleen maar jaloers van kan worden. Bladluizen die weldra weer op het nieuwe blad zitten kunnen zich beurtelings voortplanten zonder dat er een partner aan te pas komt, om een volgende keer jonge bladluisjes te produceren nadat ze wel gepaard hebben, zodat er ook weer mannetjes komen. Sommige vrouwtjes sluipwesp dragen een bacterie bij zich die de wesp zodanig manipuleert dat ze zonder paring nakomelingen kan voortbrengen. Die worden dan ook weer vrouwelijke sluipwespen. Maar als de wesp een bepaalde, in honing voorkomende schimmel eet, gaat ze zich weer voortplanten door te paren met een mannelijke wesp.


 En wat te denken van de overwinterende vlinders die in schuurtjes, houthokken of hangend aan een stengel de strengste vorst kunnen overleven door dat er in hun lijfjes iets zit als antivries. Sommige zoogdiervrouwtjes kunnen hun embryo's in de wacht zetten zodat ze zich pas ontwikkelen op momenten dat het optimaal is om geboren te worden. Ook kunnen sommige dieren hun embryo's totaal absorberen als de vooruitzichten voor hun jongen slecht zijn door omstandigheden in de natuur. En wat te denken van zeepaardjes, ze zijn het toppunt van emancipatie. Bij de paring geeft het vrouwtje haar eitje door aan de man die het ontvangt in zijn buikholte waar de jonge zeepaardjes zich ontwikkelen. Vogels zijn geëvolueerd van waterdieren tot vliegende. Maar sommige vogels kunnen beide zaken verenigen. Een IJsvogel kan bijvoorbeeld tot een diepte van 60 meter onder water duiken en zwemt met zijn vleugels. Er zijn meer vogels die voedsel zoeken onder water; de aalscholver en de waterspreeuw zijn er voorbeelden van maar ze duiken niet zo diep als de ijsvogel. Op de Galapagoseilanden leeft trouwens een Aalscholver die niet meer vliegen kan maar over is gestapt op zwemmen. Een omgekeerde vorm van evolutie dus. Geleerden achten het niet onmogelijk dat die ooit verder door het leven gaat met vinnen.


We hoeven niet eens zo ver te kijken om wonderen en wondertjes in de natuur te zien. De planten en bomen die elk jaar weer opnieuw beginnen, de super georganiseerde kolonies in een mierenhoop, de bij die met een speciale dans haar nestgenoten de weg wijst naar plekken waar nectar te halen valt. Of de gierzwaluw die eind april weer vanuit Afrika naar ons toe vliegt en dan zo'n 200 dagen onafgebroken in de lucht blijft. Of je nu gelooft in een daadwerkelijke schepping, of dat het vormen zijn van voortgaande evolutie, er verandert niets aan. De wonderen, groot en klein, zijn overal om ons heen. Je hoeft er alleen maar voor open te staan en je ogen de kost te geven. Dan volgt er alleen maar verbazing en respect voor alles wat in de natuur mogelijk is en waartoe wij mensen niet in staat zijn. Als je dat allemaal tot je neemt, ben je blij met het feit dat je een natuurliefhebber bent. Het voegt iets toe aan het leven, het verrijkt het, laat je genieten. Kortom: natuur is goed voor een mens.




22 februari 2017